با توجه به احادیث خاندان وحی ، در عصر غیبت ، وظایف و تکالیفی برای شیعه مشخص و معین نموده اند که بخشی از آن ها بدین ترتیب است :

1)معرفت و شناخت آن حضرت : یکی از وظایف شیعه نسبت به امام زمان (عج) به دست آوردن شناخت صفات و آداب و ویژگی های آن جناب و علائم حتمی ظهور او می باشد .زیرا آن حضرت ، امامی است واجب الاطاعه و هرکس که اطاعتش واجب است باید صفاتش را شناخت ، تا با شخص دیگری که مقام او را به دروغ و ستم ادعا می کند ، اشتباه نگردد. بنابراین شناخت و دانستن صفات مولایمان حضرت حجّت (ع) واجب است . امام صادق (ع) فرموده است : « به درستی که بهترین و واجب ترین فریضه ها بر انسان شناخت پروردگار و اقرار به بندگی او است ..... و پس از شناخت فرستاده ی خدا است و گواهی دادن به پیغمبری او .... و بعد از آن ، شناختن امامی است که به صفت و نامش در حال سختی و راحتی به او اقتدا می نمایی .»

2)انتظار فرج و ظهور آن حضرت : یکی از مهم ترین و پر ارزش ترین وظایف و تکالیف شیعه در عصر غیبت موعود جهان مسئله انتظار است . انتظار در لغت به معنای « انتظار کشیدن و مراقب بودن » است ، و معمولاً به حالت کسی گفته می شود که از وضع موجود ناراحت است و برای ایجادوضع بهتری تلاش می کند . امام صادق (ع) می فرماید: « هر کس خواسته باشد از یاران قائم (ع) باشد ، باید که منتظر باشد و با پرهیزکاری و خوی های پسندیده عمل کند، و اوست منتظر .»

3)محزون بودن از فراق آن حضرت : این امر ، یکی از نشانه های دوستی و اشتیاق به آن امام است . امام رضا (ع) می فرماید: « چه بسیار زنان جگر سوخته ی مومنه و چه بسیار مردان مومن جگر سوخته خواهند بود ، آنگاه که « ماء معین» (امام زمان ) مفقود و غایب گردد.» و نیز امام صادق (ع) می فرماید: « شخص مهموم و اندوهگین به خاطر ما که غم و اندوهش از جهت ظلمی است که بر ما رفته ، نفس کشیدنش تسبیح گویی است ، و همّ او به خاطر امر ما عبادت است ، و پنهان داشتن سرّ ما ، برای او به منزله ی جهاد در راه خداوند است .»

 4)دعا کردن برای آن حضرت : یکی از وظایف شیعیان و عاشقان منتظر ، در عصر غیبت ، خواندن دعاهایی است که از طریق اهل بیت و ناحیه مقدسه آن حضرت وارد شده است . مانند: دعای عهد ـ ندبه ـ زیارت آل یاسین ـ اللهم عرفنی نفسک ـ الهی عظم البلاء ـ اللهم کن لولیک ـ

 5)صدقه دادن به نیابت از آن حضرت : این امر نشانه ی مودّت و دوستی آن جناب و ولایت اوست . سید بن طاووس ـ رحمه الله ـ در کتاب « کشف المحجه» به فرزندش چنین سفارش می کند : « ..... در پیروی و وفاداری و تعلّق خاطر و بستگی نسبت به آن حضرت به گونه ای باش که خداوند و رسول او (ص) و پدران آن حضرت و خود او از تو می خواهند ، و حاجات آن بزرگوار را بر خواسته های خود مقدّم بدار، هنگامی که نماز های حاجت را به جای می آوری و صدقه دادن از سوی آن حضرت را ، پیش از صدقه دادن از سوی خودت و عزیزانت قرار ده و دعا کردن برای آن حضرت را مقدم بدار ، که سبب می شود به سوی تو توجّه فرماید و به تو احسان نماید .... »

 6)حج رفتن به نیابت آن حضرت : این کار ، بین شیعیان در روزگار قدیم متداول بوده است . حاجیان معمولاً در مراسم عبادی ـ سیاسی حج ، بعد از آن که اعمال واجب خود را انجام دادند، سعی می کنند اعمال حج را به نیابت از طرف محبوب ترین افراد خود نیز انجام دهند . حضرت مهدی (عج) که محبوب ترین افراد نزد شیعیان است ، از هر کس شایسته تر است که به نیابت از آن حضرت حج به جای آورده شود . و به طور مسلم ، این عمل باعث می شود که حج خود او نیز ، بیشتر مورد قبول حق تعالی قرار گیرد .ولی باید توجه داشت که پول حجی که نیابتاً از امام زمان (عج) انجام می گیرد حتماً پاک و بدون شبهه باشد.

 7)قیام هنگام شنیدن نام آن حضرت : شایسته است یک شیعه واقعی هر گاه نام مبارک آن حضرت ، خصوصاً « قائم» برده می شود ، برخیزد و به احترام آن امام تمام قد بایستد. چنانکه سیره ی بعضی از امامان معصوم ـ علیهم السلام ـ ما چنین بوده است .

 8)دعا برای حفظ ایمان : چون در عصر غیبت خطرات بسیار و امواج خطرناکی خانه ی دل انسان را تهدید می کند ، لازم است که ضمن تلاش جدی برای تخلّق به اخلاق الهی ، دست به دعا بلند کرد و از خداوند استمداد نمود. دعایی است که سید بن طاووس در کتاب « مهج الدّعوات » آورده ، در حدیثی که غیبت حضرت مهدی (عج) در آن یاد شده ، راوی گوید : عرض کردم : شیعیانت چکار کنند ؟ فرمود : « بر شما باد به دعا کردن و انتظار فرج کشیدن » سپس گوید عرضه داشتم : به چه چیزی دعا کنیم ؟ فرمود : می گویی : « اَلّهُمَّ اَنتَ عَرَّفتَنی نَفسَکَ ، وَ عَرَّفتَنی رَسُولَکَ ، وَ عَرَّفتَنی مَلائِکَتَکَ ، وَ عَرَّفتَنی نَبِیَّکَ وَ عَرّشفتَنی وُلاةَ اَمرِکَ ؛ اَلّلهُمَّ لا آخَذُ اِلاّما اَعطَیتَ ، وَلا اَوقی اِلاّما وَقَیتَ ، اللّهُم لاتُغَیبنی عَن مَنازِلژ اَولیائِکَ ، وَ لاتُزِغ قَلبی بَعدَ اِذهدیتنی ، اللّهُم اهدِنی لِولایهِ مَن فَرَضتَ طاعَتَهُ»         « بار خدایا!تو خودت و فرستاده ات و فرشتگانت و پیغمبرت و والیان امرت را به شناساندی ، بارخدایا ! من نگیرم جز آن چه که تو عطا کنی و هیچ نگهدارنده ای جز تو برایم نیست ؛ بار خدایا ! مرا از منازل دوستان خود دور مگردان ، و دلم را پس از آن که هدایت کرده ای منحرف منمای ؛ خدایا ! مرا به ولایت کسی که اطاعتش را بر من واجب ساخته ای هدایت فرمای .»

 9 ) سعی در اصلاح جامعه و امر به معروف و نهی از منکر : از جمله وظایف مهم شیعیان و شیفتگان حضرت حجت (ع) اصلاح جامعه خود است . البته بدیهی است که امتی می تواند در رابطه ی این امر مهم موفق باشد که خود سازی را مقدم بر دیگر سازی بداند و به خود بیشتر بپردازد . سعی و تلاش در راه اصلاح دیگران و مبارزه با کج روی ها و فساد ها و اهتمام به امر به معروف و نهی از منکر به منظور اصلاح جامعه و تربیت انسان های صالح و شایسته وظیفه ی عاشقان در عصر غیبت است . پیامبر اکرم (ص) می فرماید : « هر کس صبح کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست و کسی که بشنود فریاد انسانی را که از مسلمانان کمک می طلبد و به ندای او پاسخ مثبت ندهد ، مسلمان نیست .» آری ، بزرگ ترین آمر به معروف و ناهی از منکر در عصر ظهور ، خود امام مهدی (عج) است . پس چگونه ممکن است جامعه ی منتظر ، خشنودی مهدی (ع) را بخواهد و در این بُعد به مهدی (ع) اقتدا نکند.؟!

10 ) تزکیه و خود سازی : پاک سازی درون از صفات پلید ، و زیور دادن آن به وسیله ی اخلاق پسندیده ، از جمله وظایفی است که در هر زمان واجب است ، ولی یاد کردن آن به طور خصوص ، در وظایف زمان غیبت حضرت ولی عصر(عج) ، از این جهت است که درک فضیلت صحبت او و قرار گرفتن در اعداد اصحاب آن جناب ، بستگی به آن دارد . امام صادق (ع) می فرماید: « هرکس که دوست می دارد از اصحاب حضرت قائم (ع) باشد ، می بایست منتظر باشد و در این حال به پرهیزکاری و اخلاق نیکو رفتار نماید، در حالی منتظر باشد ، پس چنان چه بمیرد و پس از مردنش قائم (ع) به پا خیزد ، پاداش او همچون پاداش کسی خواهد بود که آن حضرت را درک کرده است ، پس کوشش کنید و در انتظار بمانید ، گوارا باد شما را ای گرو مشمول رحمت خدا .»

 همچنین وظایفی از قبیل : اظهار اشتیاق به دیدار آن حضرت ، حضور در مجالس حضرتش ، درخواست معرفت او از خدا ، اهتمام و تصمیم قلبی بر یاری وی ، زیارت و سلانم آن حضرت در هر مکان ، هدیه ی ثواب نماز به آن جناب ، دعوت مردم به او ، دعا برای جلوگیری از نسیان یاد آن سرور ، اهتمام در ادای حقوق برادران دینی و .......