دبیر تاریخ . شادگان

                              ·         نتایج حاصل از مطالعات تاریخی نسبی است.

·         نتایج حاصل از مطالعات تجربی مطلق است.

·         مهمترین نتیجه توجه به تاریخ قبل از اختراع خط  ـ  سنت گرایی

·         مهمترین عوامل حفظ و توجه انسان به تاریخ قبل از اختراع خط   ـ ـــ حافظه نقالان و سنت گرایی کهن سالان

·         اولین ثبت کننده گان رخدادها ـ واقعه نویس یا تاریخ نویس

·         اولین روش مورخان در ثبت رویدادها ـ فقط دیده ها و شنیده های خود را ثبت می کردند.

·         اولین نگهبانان میراث ها و دستاوردهای تاریخ بشرـ  مورخان

·         اولین ویژگی مورخان ـ راستگویی

·         بهترین مورخان کسانی هستند که در نقل تاریخ راستگو و امانتدار باشند.

·         دومین ویژگی مورخ ـ حقیقت جویی

·         مورخ بودن بدون اطلاع از دیگر علوم انسانی غیر ممکن است.

·         اولین مرحله کار مورخان  ـ انتخاب موضوع

·         یکی از مهم ترین ارکان  علم تاریخ  ـ زمان

·         مهم ترین عمل هوشمندانه بشر در تاریخ از نظر نیلسون ـ زمان شماری

·         اولین پرسش بنیادی مورخان به هنگام بررسی رویدادها واقعه در چه زمانی اتفاق افتاد؟

·         اولین توجه انسان های اولیه به زمان ـ  گردش شبانه روز

·         مهم ترین کاربرد تقویم ـ  محاسبه و اندازه گیری دقیق زمان

·         عمومی ترین مبدأ  تقویم در جهان  ـ مبدأ دینی

·         اولین نظام های گاهشماری در اولین کانون های کشاورزی یعنی مصر و بابل بنیانگذاری شده است.

·         مهم ترین ابزاری که در گذشته برای اندازه گیری زمان و جهت یابی مورد استفاده ستاره شناسان و دریانوردان بود ـ  اسطرلاب

·         اولین قوم ابداع کننده تقویم در جهان ـ  بابلی ها

·         اولین ماه تقویم بابلی  ـ نیسانو

·         اولین قومی که تقویم آنها نسبتاً پیشرفته بود ـ  مصریان

·         قدمت تقویم در ایران به قبل از هخامنشیان باز می گردد.

·         اولین پادشاه ابداع کننده تقویم اوستایی ـ  داریوش اول

·         نام های دیگر تقویم دوازده حیوانی ترکی- مغولی- ختایی- غازانی- ایفوری

·         از اولین کسانی که درباره ی نجوم و گاهشماری تحقیقاتی انجام داده است ـ  ابوریحان بیرونی

·         جغرافیای انسانی به تأثیرات متقابل انسان و محیط می پردازد.

·         اولین جغرافی دانی که بنیانگذار  جغرافیای انسانی و معتقد به جبر جغرافیایی بود  ـ راتزل آلمانی

·         معروف ترین تمدنهای دریایی ـ  فنیقی- کارتاژ- یونان

·         دومین پرسش بنیادی مورخ در بررسی رویدادها واقعه در کجا اتفاق افتاد؟

·         آثار برجای مانده از مسعودی ترکیبی از تاریخ و جغرافیاست

·         از اولین مورخانی که درباره ی تأثیر در جریان های تاریخی و خلق و خوی آدمیان اظهار نظر کرده است  ـ  ابن خلدون                                                                ویرانه های شهر موسوم به شهر غلغله اینک در خاک افغانستان قرار دارد

·         جغرافیای تاریخی به منزله ی بازسازی گذشته جغرافیایی محسوب می شود

·         منطقه سرحدی (مرزی) میان دولت ساسانی و روم شرقی در بین النهرین ـ  حیره

·         منطقه سرحدی(مرزی) روم شرقی با ایران  ـ غسان در شامات

·         نقشه ی تاریخی حاصل کار مورخان در دوره کنونی است و با نقشه قدیمی تفاوت دارد.

·         در دوره ساسانیان به خلیج فارس دریای پارس می گفتند.

·         کهن ترین نامی که از خلیج فارس وجود دارد ـ نارمرتو

·         اولین فرمانروای روی زمین از نظر ایرانیان باستان  ـ کیومرث

·         اولین انسان روی زمین از نظر چینی های باستان  ـ پان کو

·         خرابه های شهر تروا در آسیاسی صغیر توسط شلیمان باستان شناس آلمانی کشف شد

·         بنیانگذار سلسله پیشدادیان  ـ کیومرث

·         اولین کسی که لقب پیشدادی گرفت  ـ هوشنگ

·         بنیانگذار سلسله کیانیان  ـ کیقباد

·         اولین پادشاه دوران حماسی  ـ کیخسرو

·         مهمترین عرصه مطالعه درباره ی افسانه ها و حماسه ها  ـ اسطوره شناسی تطبیقی

·         یکی از مهمترین راههای تکمیل  دانش تاریخی مطالعه ی آثار باستانی به جا مانده از انسانهای گذشته است.

·         اولین مرحله کار باستان شناسان  ـ کشف و شناسایی مکانها و آثار

·         مهمترین و حساس ترین مرحله کار باستان شناسان  ـ کاوش و حفاری

·         باستان شناسان با مطالعه کتیبه روزت به رموز خط مصریان باستان پی بردند.

·         مشهورترین روش قدمت گذاری آثار باستانی  ـ سال یابی به کمک کربن 14

·         قدمت گذاری کفن تورین توسط روش کربن 14 صورت گرفت.

·         مهم ترین منبع کسب اگاهی از دوران پیش از تاریخ  ـ آثار باستانی

·         بهشت باستان شناسان لقب شهر سوخته می باشد.

·         تاریخ سلسله اشکانی قبل از کاوشهای باستان شناسی در هاله ای از ابهام بود.

·         کاخ الحمرا در اسپانیا قرار دارد

·         قدیمی ترین سکه یافت شده در جهان متعلق به سنا خریب پادشاه آشور است.

·         اولین سکه هایی که در ایران رایج گردید سکه های کرزوسی بود که توسط کوروش در ایران رایج گردید.

·         اولین سکه های ایرانی در یک و شکل بودند که توسط داریوش هخامنشی ضرب و رایج گردید.

·         دولت لودیه قبل از هخامنشیان در آسیای صغیر حکومت می کردند.

·         ضرب مجدد سکه را سور شارژ می گویند.

·         سکه های زمان شاهرخ تیموری تا پنج بار  سور شارژ شده اند.

·         سکه های نقره ی ایرانی پیش از اسلام  درهم نام داشتند

·         اولین مرحله کارسکه شناسان  ـ یافتن

·         کار تخصصی سکه شناسان از مرحله شناسایی آغاز می شود.

·         اندازه گیری وزن اشیای فلزی به عنوان واحد پول در دوره هخامنشی رایج بود.

·         اولین سکه های ایرانی پس از اسلام در دوره طاهریان رایج گردید

·         پول کاغذی چاو در زمان ایلخانیان در ایران رایج گردید.

·         سکه های لاری در دوره صفویه در ایران رایج گردید.

·         اولین دستگاه ضرب سکه در دوره قاجار وارد ایران شد.

·         اولین نقاشی های برجای مانده از انسانها بر دیواره غارهای لاسکو در فرانسه و آلتامیرا در اسپانیا  یافت شده است.

·         اولین هنری که انسان آفریده است ـ  نقاشی

·         نقاشی های برجای مانده از دوره ی قرون وسطای اروپا نشان دهنده عقاید دینی مسیحیان است.

·         آرتورپوپ ایران شناس و نویسنده ی آلمانی وصیت کرد تا جسدش در مجاور پل خواجو در اصفهان دفن شود.

·         شاخص ترین نمایش آیینی ایرانی تعزیه خوانی یا شبیه خوانی است

·         تنها آموزگاران تاریخ قبل از تأسیس مدارس جدید ـ  نقالان

·         یکی از مهم ترین مواردی که در مورد هنرهای تجسمی باید از آن اطمینان حاصل کرد ـ  اصالت اثر

·         مهمترین عامل تحریف محتوای یک اثر در فیلم و سینما ـ  مونتاژ

·         فیلم های خبری مستقیم ترین منابع و شواهد را از وقایع مختلف سیاسی و اجتماعی و... در اختیار مورخ قرار می دهد.

·         فیلم های مستند با گذشت زمان به منبعی تاریخی تبدیل می شوند.

·         فیلم های سینمایی با ثبت صحنه هایی از نحوهی زندگی افراد عادی بهترین سند را در این زمینه در اختیار مورخ قرار می دهد.

·         یکی از معروف ترین منظومه های حماسی و تاریخی ـ  شاهنامه فردوسی

·         سرودن منظومه های تاریخی از قرن هفتم هجری قمری به بعد بیشتر شد.

·         معروفترین کتاب در زمینه حکومت و کشورداری  ـ  سیاستنامه خواجه نظام الملک

·         بهترین نمونه از اندرزنامه ها قابوسنامه ی عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر

·         مهمترین عرصه استفاده از رمز و تمثیل در ادب فارسی نوشته های عرفانی یا ادبیات صوفیانه است.

·         یکی از ماندنی ترین نمونه های ادبیات رمزی ـ  قلعه حیوانات اثر جرج اورل

·         اولین شهر آشوب ها توسط مسعود سعد سلمان در زندان در وصف لاهور سروده شده است.

·         آسان ترین راه نشان دادن ترتیب افراد و فرمانروایان ـ  نسب نامه

·         پادشاهان ساسانی خود را از نسل کیانیان می دانستند.

·         سامانیان خود را از نسل بهرام چوبین می دانستند.

·         صفویان خود را از نسل امام موسی کاظم(ع) می دانستند.

·         عبید الله المهدی بنیانگذار فاطمیان مصر خود را از نسل امام جعفر صادق(ع) می دانست.

·         تیمور خود را از نسل چنگیز مغول می دانست.

·         از جمله مهمترین سفرهایی که از قرن ها پیش همواره صورت می گرفته است  ـ سفرهای نظامی

·         مهاجرت آریایی ها و مهاجرت مردم در مقابل حمله مغولان نمونه هایی از سفرهای اجتماعی

·         مرکز بودایی ها در تبت لهاسا

·         مرکز هندوها در هند بنارس

·         سفر راولینسون و دیولافوا به ایران و عراق نمونه هایی از سفرهای اکتشافی

·         شاردن سیاح فرانسوی در دوره صفویان به ایران آمد.

·         نگارش زندگی نامه ها در ایران از دوره مشروطه رایج شده است.

·         یادداشتهای اسدالله علم نمونه ایی  از نگارش زندگی نامه ها به صورت یادداشتهای روزانه

·         زندگی نامه ها معمولاً به صورت یکجا نوشته و تدوین می گردند.

·         یکی از مهمترین انگیزه های زندگی نامه نویسی حفظ میراث فرهنگی و مفاخر ملی

·         زندگی نامه های اشخاصی مانند اسدالله علم و حسین فردوست در نگارش تاریخ سیاسی دوره پهلوی کاربرد دارد

·         تاریخ واقعی هر کشور را تنها هنگامی می توان دقیق و صحیح نگاشت که بر مبنای منابع اصلی باشد.

·         از مهمترین منابع اصلی مورد نیاز مورخان ـ  اسناد و نسخه های خطی

·         اسناد باقی مانده در ایران از دوره ی ایلخانیان- تیموری و آق قویونلو به بعد می باشد

·         بیشترین اسناد باقی مانده در ایران مربوط به سلسله پهلوی می باشد

·         اسناد مالیاتی- وقف نامه ها- اسناد تجاری و آمارنامه ها نمونه هایی از اسناد اقتصادی و اجتماعی هستند.

·         اولین موردی که مورخان به هنگام بررسی اسناد باید به آن توجه کنند اطمینان از اصالت سند

·         اولین بایگانیهای بدست آمده مربوط به تمدن های مصر و آشور می باشد.

·         در اروپا از قرون وسطی آرشیوهایی برای اسناد  و مدارک دولتی پدید آمد.

·         از قرن هفدهم میلادی فهرست کردن و تنظیم اسناد دولتی  در اروپا رواج یافت.

·         قبل از مشروطه در ایران اسناد در خانه های مسئولان ادارات (دیوان سالاران) نگهداری می شد.

·         قبل از مشروطه فقط برای نگهداری اسناد سلطنتی در دربار آرشیوی وجود داشت.

·         نسخه خطی جامع التواریخ اثر رشید الدین فضل الله همدانی

·         نسخه اصل نسخه ای است که به خط مولف است و مهم ترین نسخه یک کتاب است

·         نسخه اصل چون اساس نوشتن نسخه های دیگر می باشد به نسخه مادر معروف می باشد.

·         نسخه ای که از روی نسخه اصل نوشته شده باشد نسخه نزدیک به اصل می نامند.

·         از مهمترین منابع مورد نیاز مورخان برای بررسی تحولات قرون اخیر نشریات

·         اولین رسانه هایی که انسان در قرون جدید از آنها استفاده کرده  ـ  نشریات

·         اولین رسانه هایی که در قرون جدید عامل  مهم پیشرفت فکری و علمی و سیاسی جوامع شده اند   ـ  نشریات

·         از جمله ملاک های پیشرفت یا عقب ماندگی کشورها تنوع و تعداد  ـ  نشریات

·         در تقسیم بندی نشریات از نظر محتوا بیشتر کیفیت، اهمیت و کاربرد مطالب مطرح است

·         هدف اصلی از بوجود آمدن نشریات آگاه ساختن مردم هر عصر از اوضاع و احوال جهان معاصر می باشد

·         نشریات به دلیل  فاصله زمانی اندکی که با وقوع رویدادها دارند در زمره مهم ترین منابع تاریخ نگاری می باشند.

·         اولین روزنامه ایران بنام کاغذ اخبار توسط میرزا صالح شیرازی در زمان محمد شاه قاجار چاپ شد.

·         مهم ترین معایب نشریات نخستین کم بودن تعداد صفحات- کنترل آن توسط شاه

·         موضوع نشریات پس از انقلاب مشروطه چگونگی اداره کشور پس از استقرار مشروطیت

·         منظور از هویت عواملی همچون زبان- تاریخ و فرهنگ است که چیستی یک ملت را مشخص می کند.

·         در تقسیم بندی تاریخ ایران به لحاظ روند اقتصادی و سیاسی معیار تقسیم بندی انقلاب مشروطیت می باشد.

·         رایج ترین شیوه تقسیم بندی تاریخ بر مبنای خاندانهای حکومتگر یعنی سلسله های حاکم بر ایران است.

·         بخش عمده ای از آگاهی های کنونی ما درباره ایران باستان برگرفته از آثار مورخان یونانی و رومی است.

·         خدای نامه ها سالشمار وقایع سیاسی پادشاهان ساسانی بود که بعد از ورود اسلام به ایران مبنای کار مورخان مسلمان گردید.

·         منابع تاریخی دوره صفوی به ویژه سفرنامه های اروپائیان سرشار از آگاهی های فراوان درباره زندگی و اقدامات فرمانروایان صفوی است.

·         مهمترین ویژگی تاریخ نویسی در ایران تا سلطنت ناصرالدین شاه  ـ  نگارش  شرح حال پادشاهان و عدم توجه به زندگی توده مردم

·         آغاز تحول در تاریخ نگاری ایران در زمان ناصرالدین شاه با رواج نهضت ترجمه

·         اوج تحول در تاریخ نگاری ایران همزمان با انقلاب مشروطه که روش ها و بینش های مورخان متحول گردید.

·         نخستین کتاب تاریخی ایران به سبک جدید ـ  تاریخ بیداری ایرانیان اثر ناظم الاسلام کرمانی

·         مهم ترین ویژگی کتاب تاریخ بیداری ایرانیان نخستین بار به زندگی توده های مردم بطور گسترده توجه شده است.

·         مهم ترین موضوع مورد توجه مورخان از هنگام آغاز تاریخ نویسی در ایران توجه به رویدادهای بزرگ و مهم مربوط به فرمانروایان

·         یکی از نخستین پیشگامان تاریخ نویسی نو در ایران  ـ  عباس اقبال آشتیانی

·         دو عامل مهمی که در شکل گیری جامعه ی ایرانی نقش داشته اند   ـ دین و زبان فارسی

·         دین از هزاران سال قبل تا کنون تأثیر عمده ای در زندگی ایرانیان داشته است.

·         مهمترین عاملی که پابه پای دین به وحدت بخشی جامعه ایرانی یاری رسانده است   ـ زبان فارسی

·         اولین گام مورخان برای بررسی تاریخ جهان  ـ دوره بندی این دوران طولانی است

·         تعصبات فرقه ای – منافع سیاسی و اغراض و اهداف قومی مهم ترین موانع جهانی شدن تاریخ جهان

·         تفاوت انسانها از لحاظ و اندیشه و توانایی های جسمی هنگامی که با عوامل دیگری مانند میزان وحدت جامعه و قدرت مدیریت همراه شود سبب آشکار شدن اختلاف در جوامع می شود.

·         کاغذ ابتدا به صورت پارچه ای توسط چینی ها اختراع شد.

·         تمدن اروپایی با پذیرش مسیحیت و پای بندی بدان پیوندی ناگسستنی دارد.

·         بسیاری از تمدنهای پرشکوه گذشته مانند مصر و هند و بین النهرین حاصل مهاجرت اقوامی دیگر به آنجا بوده است.

·         بهره برداری کامل و کافی از تکنولوژی جدید بدون بین المللی ساختن مدیریت آن میسر نبوده است.

·         بحران محیط زیست یکی از مشکلات عصر ماست که هم ناشی از توسعه صنعت و هم ناشی از سوء مدیریت و سوء استفاده از صنعت است.

·         پژوهشگران خطر افزایش جمعیت را کمتر از بمب هسته ای نمی دانند.

·         در قرن نوزدهم پیشرفت فنی که موجب افزایش تولید می شد باعث شد انسان خطر افزایش جمعیت را جدی نگیرد.

·         بحران محیط زیست حتی آثار تاریخی را نیز در معرض نابودی قرار داده است.

www.teacherofhistory.blogfa.com     وبلاگ دبیر تاریخ.شادگان   ـ فروردین 1391